Magazine | Deze studenten gaan terug naar analoog
Studenten willen af van het eindeloos scrollen. Om de strijd aan te gaan met het algoritme, roepen ze de hulp in van analoge zaken als boeken, camera’s en spelletjes.
De schermtijd van jongeren is niet mis: Gen Z’ers brengen, volgens onderzoek van het Trimbos instituut, gemiddeld zo’n 9,2 uur per dag achter schermen door, waarvan 4 uur en 27 minuten op de smartphone.
Daar lijkt nu een tegenbeweging in te zijn: studenten willen hun schermtijd omlaag brengen, en gebruiken analoge middelen om dat voor elkaar te krijgen. In 2026 piekte de zoekopdracht ‘analog hobbies’ op Google en de verkoop van vinyl steeg afgelopen jaar met 21 procent ten opzichte van het jaar daarvoor.
Pauzes
Lise-Marie Nassen is onderzoeker bij het AScoR en doet onderzoek naar schermtijd onder jongeren. Zij herkent de trend dat jongeren actief en bewust hun schermtijd willen verminderen.
‘We zien dat jongeren vrijwillig pauzes nemen van hun schermtijd, bijvoorbeeld door hun smartphone te vervangen door een telefoon met simpelweg minder opties, zodat ze minder tempted zijn om hem op te pakken.’
Vinyl
Of dus door analoge alternatieven te gebruiken. Zo ook masterstudent Entertainment Communications Jacklyn Tedjajuwana (23). Hoewel ze een flinke schermtijd heeft van 5,5 uur per dag, doet ze haar best om die omlaag te krijgen.
Recent is ze teruggegaan naar het lezen van papieren uitgaven van boeken, ze fotografeert analoog én draait als DJ (artiestennaam: Jackie Ong) steeds meer met vinyl. Dat is een bewuste keuze: ‘Ik houd van de connectie tussen jezelf en het fysieke,’ legt ze uit. ‘Het zorgt ervoor dat je echt in het moment zit.’
Backgammon
Want als je op telefoon zit, kan je niet in het moment zijn, vindt ook psychologiestudent Saulė Jakučionytė (23). Haar tactiek? Ze speelt analoge spelletjes als Qwixx en backgammon, ook op de campus.
Ze helpen haar weg te blijven van haar telefoon én te verbinden met anderen: ‘De spelletjes zorgen ervoor dat je betrokken bent. Het helpt me verbinden met de mensen waar ik mee ben en het is een fijn ritueel om tot rust te komen.’ De spelletjes die ze doet, duren meestal zo’n dertig minuten: ‘Dat zijn dertig minuten waarin je niet op je telefoon zit.’
Het is niet gek dat juist studenten bewust naar manieren zoeken om hun schermgebruik te verminderen. ‘De totale zelfcontrole ligt bij de studenten,’ zegt Nassen. ‘Er is geen papa of mama meer die het toestel kan afnemen. Als je veel schermtijd hebt, komt er een besefmoment: wat moet ik nu?’
Vroeger kon je uitgescrold zijn: je feed had een einde. Tegenwoordig zijn de apps zo ontwikkeld dat je oneindig kan blijven scrollen, legt Nassen uit. ‘Zelfcontrole lukt niet. Dus denken ze zelf: ik moet verminderen.’
Dopamine
Ook Jacklyn ziet in dat haar generatie zelf de verantwoordelijkheid moet nemen. ‘We hebben een probleem: onze telefoon heeft ons verslaafd gemaakt aan dopamine. Dat is niet onze schuld, maar het is wel onze verantwoordelijkheid om daar iets aan te doen.’ Meer analoge activiteiten in haar leven integreren bevalt dus goed. ‘Daar is een zekere mate van geduld voor nodig die ik in mijn leven miste, een geduld dat mijn hele generatie mist omdat we de hele tijd online zijn.’
Nassen plaatst de kanttekening dat er over het algemeen geen bewijs is voor grote negatieve effecten van een hoge schermtijd, al betekent dat niet dat het voor mensen niet negatief kan zijn. ‘Hoe je het zelf ervaart is belangrijk. De één is na een uur scrollen compleet gedrained, met de ander is na zes uur niks aan de hand. Wat problematisch gebruik is, is persoonlijk.’
Barrière
Hoewel Jacklyn ook nog wel foto’s met haar mobieltje maakt, gebruikt ze voor haar werk – naast DJ is ze ook fotograaf - uitsluitend haar analoge camera; eentje, echt old school, met ouderwetse filmrolletjes. Daarmee zit maar in het rond schieten er dus niet in. ‘Met mobiele telefoons schiet je een hoop onzin waar je nooit naar terugkijkt.’ Bijvoorbeeld bij concerten. ‘Ik maakte zoveel filmpjes, maar keek er vervolgens bijna nooit meer naar.’ Zonde, vindt ze: ‘Je telefoon omhoog houden zorgt voor een technologische barrière tussen jou en het moment. Met analoge film is dat minder het geval. Ik herinner me elk analoog beeld dat ik gemaakt heb.’
De spelletjes die Saulé speelt met haar vrienden op de campus zijn momenten waar ze uitsluitend met elkaar bezig zijn. ‘Mijn vrienden waren snel om. We spelen ook samen tijdens reisjes. Als je moe bent aan het einde van de dag, of tussen de lessen door, kan het makkelijk zijn om allemaal in stilte te scrollen op je telefoon. In plaats daarvan spelen we vaak spelletjes.’
