Magazine | Waarom jongeren de nacht links laten liggen

‘De generatie die nu hun eerste stappen zet in de club maken vaker de keuze om overdag af te spreken in plaats van ’s nachts,’ vertelt de 27-jarige nachtburgemeester van Amsterdam Freek Wallagh. Dit is een wezenlijk verschil met hem en zijn leeftijdsgenoten. ‘Het ontdekken van de wereld in de nacht was voor mij levensveranderend.’
 
De jongeren van nu gaan volgens Wallagh vooral niet meer uit om financiële redenen, maar ‘het is niet zo zwart-wit als je in de media leest’. De nieuwe generatie is volgens Wallagh, doordat alles online te vinden is, bewuster met muziek bezig en op zoek naar bepaalde ‘sounds’ of artiesten als ze uitgaan. Het ‘casual club- en barhoppen’ past daar niet bij. Ook zijn jongeren volgens hem door corona minder bekend geraakt met het traditionele nachtleven.
 
Folia vroeg aan tien UvA studenten hoe hun uitgaansleven eruitziet. Ook voor hen blijken de steeds duurder wordende kaartjes en drankprijzen een reden te zijn om de clubs te vermijden. ‘Vroeger kon je indrinken op een terras, nu is alles veel te duur,’ verklaart psychologiestudent Ronja Schagen (20). ‘Als je omgeving minder uitgaat, doe je dat zelf ook.’
 
Toch zijn er ook studenten die wel blijven uitgaan, zoals rechtenstudenten Pip Kleuver (20) en Jill Dijkhuizen (17). ‘Dat komt vooral door onze omgeving, die gaan ook veel uit,’ zegt Dijkhuizen. Maar ook zij hebben bezwaren bij het nachtleven. Ze zien de drankprijzen stijgen en vinden dat het late tijdsstip waarop de feesten op gang komen hun ritme verstoort. ‘Ik lig liever om drie uur in bed dan om zes uur,’ zegt Dijkhuizen. Kleuver: ‘Maar alle leuke mensen zijn er pas om twaalf.’
 
Een vibe voor vaders
De ‘vibe’ in de clubs is niet meer wat het ooit was, zo luiden de reacties op het filmpje van Hodenpijk. ‘Het is een hook-up- en zoenplek geworden,’ meent sociologiestudent Lisa Hermann (21). Dit vindt ook student economie en bedrijfskunde Luiza Largura (19): ‘Er zijn amper meer jongeren te vinden. Ik zie meer vaders in de club dan mensen van mijn eigen leeftijd.’
 
Clubs waren ontmoetingsplekken, de manier om nieuwe mensen te leren kennen en buiten je bubbel te treden. Dit is volgens de studenten veranderd. ‘Niemand spreekt elkaar meer spontaan aan, als ik het probeer is het eerder ongemakkelijk dan natuurlijk,’ zegt student economie en bedrijfskunde Mari Stemmer (21).
 
Liever huisfeestjes
De grote vraag is: als de ‘jonge generatie’ niet meer naar de nachtclubs gaan, wat doen zij dan wel? ‘Borrelplanken!’ roept psychologiestudent Anna Coffeng (19) enthousiast. Uit de gesprekken met de UvA-studenten blijkt dat huisfeestjes regelmatig verkozen worden boven dure clubavonden. ‘Ik wil met mensen kunnen praten in plaats van over harde muziek heen te moeten schreeuwen,’ vertelt student interdisciplinaire sociale wetenschappen Livia Werkhoven (19).
 
‘Het is jammer dat er steeds minder mensen uitgaan,’ zegt Schagen. Op huisfeestjes is het moeilijk om nieuwe mensen te leren kennen, menen de studenten. De behoefte om elkaar te blijven ontmoeten, is duidelijk aanwezig. Maar waar vind je ze nog?

Wat ooit dé vrijetijdsbesteding was, kost nu niet alleen te veel geld maar ook te veel energie. Weekenden worden volgens de studenten minder vaak brak in bed gespendeerd, maar gewichtheffend in de sportschool of met vrienden in een park. Niet iedereen is blij met die verschuiving. ‘Het lijkt soms alsof jongeren denken dat ze al 30 zijn,’ zegt Largura. ‘Ze zijn bezig met sporten en gezond leven, maar vergeten om nu mooie herinneringen te maken.’
 
Nuchter clubben?
Er speelt nog iets anders op het gebied van gezondheid. Jongeren drinken namelijk minder alcohol, ziet nachtburgemeester Wallagh. Uit cijfers van het CBS blijkt ook dat het aantal drinkende jongeren in 2022-2025 iets was gedaald ten opzichte van 2015-2017.
 
Amari Stanienda en Marit Brom organiseren nuchtere feesten in Amsterdam, ook wel sober clubbing genoemd. Op de vraag of veel jongeren naar hun evenementen komen, antwoordt Stanienda bevestigend. ‘Maar er komen veel verschillende groepen mensen op af.’
 
Antropologiestudent Jo Erickson is er op ontdekkingstocht. ‘Ik ga nuchter naar clubs en bijeenkomsten om te onderzoeken hoe dat is.’ Erickson verbaast zich op de manier waarop alcohol onlosmakelijk is verbonden met ons sociale leven. ‘Ik wil van de muziek kunnen genieten en echte gesprekken voeren met mensen. Alcohol verdooft dat.’
 
De aantrekkingskracht van de sober clubbing-bijeenkomsten wordt volgens Stanienda steeds groter. Dit komt volgens die door de behoefte om afstand te doen van het alles verdovende nachtleven. Die ziet dan ook oud drugs- en drankverslaafden de liefde voor dansen op hun feesten terugvinden. ‘Ik dacht op een gegeven moment: wat doen we hier eigenlijk?’ vertelt Stanienda over diens eigen ervaring met het uitgaansleven. ‘Ik was daar met mijn beste vrienden maar eigenlijk wist ik niks van ze. Ben je dan wel echt vrienden?’
 
Hoe ziet dat er dan uit, een sobere bijeenkomst? Niet ’s nachts maar overdag, geen alcohol of drugs maar nul punt nulletjes en blikjes maté. Stanienda: ‘Na het ontbijt begint het feest en voor het avondeten ben je weer terug.’
 
‘Nuchter zijn is een groot experiment maar het maakt uitgaan een stuk avontuurlijker. Als je drinkt of drugs gebruikt, weet je precies hoe de avond gaat verlopen. Nuchter is niks te voorspellen,’ vindt Stanienda. En de volgende ochtend weet je alles nog.
 
Als katers en late avonden een blokkade vormen voor studenten om uit te gaan, is nuchter feesten dan de oplossing? Erickson vindt van wel. ‘Ik wil het gevoel van gemeenschap niet verliezen. Hier is het heel persoonlijk, ik word gegroet bij de deur en iedereen is hier welkom.’
 
Zouden de tien gesproken UvA-studenten het overwegen om broodnuchter op de dansvloer te gaan staan? Dat is twijfelachtig. Als het in de clubs te duur is, nuttigen ze de alcoholische dranken thuis. ‘Eigenlijk wil ik minder drinken,’ zegt Werkhoven. ‘Maar in de club moet je haast wel dronken zijn om het leuk te hebben.’